Kaszubi w Kraju Klonowego Liścia

i Stanach Zjednoczonych

Historia osadnictwa pierwszych polskich Kaszubów w Kanadzie sięga roku 1858. Wtedy to w poszukiwaniu lepszego życia na pokładzie statku „Agda” wyemigrowała duża grupa Kaszubów, głównie spod Kościerzyny i Bytowa.

Dotarli do Ontario, powiatu Renfrew, gdzie założyli pierwsze kaszubskie miejscowości Barry’s Bay, Roud Lake, czy Wilno. W ciągu 150 lat kaszubscy osadnicy w Kanadzie stworzyli unikatową enklawę z bogatą, niepowtarzalną kulturą. Od połowy XIX w. przekazują kolejnym pokoleniom kaszubski język i tradycje. Dziś Madawaska Valley to gmina w hrabstwie Renfrew w prowincji Ontario. Liczy ok. 4,4  tys. mieszkańców. Właśnie ta część Kanady jest głównym skupiskiem kaszubskiej Polonii. W Madawaska Valley mieszka 2,5 tys. Kaszubów. Około 300 z nich w dalszym ciągu płynnie posługuje się językiem kaszubskim. Emigranci, których potomków odwiedził polski premier, swój nowy dom nazwali Wilno. Taką nazwę miał im narzucić ich pierwszy ksiądz, który przywędrował z innej części Rzeczpospolitej. Sami przez wiele lat byli przekonani, że są po prostu Polakami, ale powojenni imigranci z Polski zaczęli im uświadamiać, że tak właściwie to są Kaszubami. Jak się okazało, mieszkańcy kanadyjskiego Wilna są jedynymi kaszubskimi emigrantami na całym świecie, którzy przez ponad wiek zachowali język swoich przodków i nadal się nim posługują, jako swoją pierwszą mową. W miasteczku powstał skansen, w którym została odtworzona historia jego założycieli z około 1870 roku. Funkcjonuje też szkoła tradycyjnego kaszubskiego haftu. A wszystko to około dwustu kilometrów na wschód od kanadyjskiej stolicy – Ottawy